Bakı, Azərbaycan – Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin himayəsi altında və Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzinin (NGBM) təşkilatçılığı ilə “Dünya düzəninin yenidən düşünülməsi: Çağırışların fürsətə çevrilməsi” mövzusunda XII Qlobal Bakı Forumu martın 13-də “Gülüstan” sarayında rəsmi olaraq işə başlayıb. Forum dünyanın müxtəlif regionlarından 400-ə yaxın nüfuzlu siyasi xadimi, o cümlədən 50-dən çox fəaliyyətdə olan və sabiq prezident, baş nazir, həmçinin BMT strukturlarının rəhbərlərini, tanınmış alim və ekspertləri bir araya gətirib.

Prezident İlham Əliyev açılış mərasimində iştirak edərək, Forumun yüksək səviyyəli qonaqlarını salamlayıb və Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzini illər ərzində mükəmməl işlər görərək, onu mühüm qlobal məsələlərin həlli üçün aparıcı beynəlxalq platformaya çevirdiyi üçün təbrik edib.

Prezident Əliyevin Çıxışı Azərbaycanın Qlobal Rolunu Vurğulayır

Açılış nitqində Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq səhnədə artan rolunu, xüsusilə də COP29-a uğurlu ev sahibliyini vurğulayıb. O, Azərbaycanın demək olar ki, 200 ölkə tərəfindən yekdilliklə seçilməsinin xalqımıza olan hörmətin və etimadın təzahürü, habelə zəngin faydalı qazıntı ehtiyatlarına baxmayaraq, yaşıl keçidə sadiqliyinin qiymətləndirilməsi olduğunu qeyd edib. Prezident Əliyev Azərbaycanın iddialı bərpa olunan enerji gündəliyinin 2030-cu ilə qədər bərpa olunan enerji potensialını demək olar ki, iki dəfə artıracağını, bunun da neft və qazla yanaşı yaşıl enerjinin ixracını təmin edərək bir çox ölkələrin, xüsusilə də Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verəcəyini vurğulayıb.

O, həmçinin son geosiyasi dəyişikliklər fonunda Azərbaycanın nəqliyyat və bağlantı qovşağı kimi artan əhəmiyyətinə toxunaraq, ölkədən keçən yüklərin həcmində əhəmiyyətli artım olduğunu qeyd edib.

Prezident Əliyev COP29-un nəticələrinə, xüsusilə də Paris Sazişinin 6-cı maddəsi üzrə on ildən artıq davam edən dalandan sonra əldə olunan konsensusa və iqlim maliyyələşməsinin 100 milyarddan 300 milyard dollara qədər üçqat artırılmasına toxunaraq, bunu “Bakı sıçrayışı” adlandırıb.

Prezident Əliyev bəzi Qərb media orqanları və siyasi mərkəzlər, əsasən də ABŞ Dövlət Departamenti və Fransa Prezidentinin ofisi tərəfindən Azərbaycanı nüfuzdan salmaq və COP29-u boykot etmək üçün təşkil edilən “kampaniyaya” toxunub. O, Azərbaycanın əhəmiyyətli bir emissiya mənbəyi olması barədəki ittihamları təkzib edərək, ölkənin qlobal qaz emissiyalarına minimal töhfəsini vurğulayıb. O, həmçinin Fransanın Ermənistanı silahlandırma siyasətini və regionu sabitliyi pozmaq səylərini qınayaraq, Azərbaycanın sülhə sarsılmaz sadiqliyini və Ermənistandan Konstitusiyasından ərazi iddialarını çıxarmasını, ATƏT-in Minsk Qrupunu ləğv etməsini tələblərini bir daha ifadə edib. O, Azərbaycanın mübarizəsinin ədalət və beynəlxalq hüquq uğrunda olduğunu, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 27 il kağız üzərində qalan qətnamələrini öz gücü ilə icra etdiyini vurğulayıb.

Beynəlxalq Liderlər Forumu və Azərbaycanın Təşəbbüslərini Yüksək Qiymətləndirir

Forumda dəyərli natiqlər çıxış edərək, Qlobal Bakı Forumunu qeyri-müəyyən dünyada dialoq üçün həyati bir platforma kimi yüksək qiymətləndiriblər.

• Albaniya Respublikasının Prezidenti cənab Bayram Beqay dəvətə və qonaqpərvərliyə görə minnətdarlığını bildirərək, Forumun qlobal qeyri-müəyyənliklər, münaqişələr və iqtisadi tənəzzüllər fonunda ümid yaratmaqdakı rolunu vurğulayıb. O, sülhün, sərhəd mühafizəsinin və kiber təhdidlərə, qanunsuz miqrasiyaya qarşı beynəlxalq əməkdaşlığın vacibliyini qeyd edib.

• Bosniya və Herseqovinanın Rəyasət Heyətinin Sədri xanım Jelka Tsviyanoviç ölkəsinin konstitusiya və siyasi çağırışlarından danışaraq, daxili işlərə xarici müdaxiləni tənqid edib və daxili dialoqun, demokratik prinsiplərə hörmətin vacibliyini müdafiə edib.

• Şimali Makedoniya Prezidenti xanım Qordana Silyanovska-Davkova Azərbaycan və Şimali Makedoniya arasında çoxmədəniyyətli və çoxdinli cəmiyyətlər kimi oxşar dəyərləri və tarixi paralelləri vurğulayıb. O, Forumun regional və beynəlxalq məsələlər üzrə müdriklik və dərin fikirlərin inkişafında rolunu qeyd edib.

• Latviyanın sabiq Prezidenti, NGBM-in həmsədri Vayra-Vike Freyberqa Prezident Əliyevə qlobal çağırışları müzakirə etmək üçün müxtəlif səslərin neytral və dostcasına bir mühitdə bir araya gəlməsini təmin etməkdəki vizyonuna və dəstəyinə görə təşəkkür edib.

• ÜST-nin Baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyesus Prezident Əliyevi COP29-a uğurlu ev sahibliyi etdiyi və iqlim maliyyələşməsi və uyğunlaşma sahələrində əhəmiyyətli nəticələr əldə etdiyi üçün təbrik edərək, bunu çoxtərəfliliyin bariz nümunəsi adlandırıb.

• BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansının Ali Nümayəndəsi Migel Anxel Moratinos Forumu dünya düzənini təhdid edən problemlərin müzakirəsi və həlli üçün mühüm platforma kimi yüksək qiymətləndirib.

• BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) Baş katibi Rebeka Qrinspan yeni innovasiyaların və süni zəkanın qeyri-bərabər paylanması kimi məsələlər üzrə dialoqa dəstəyinə görə Azərbaycan hökumətinə minnətdarlığını bildirib.

• BMT-nin Cenevrədəki ofisinin Baş direktoru Tatyana Valovaya Forumun beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün əhəmiyyətini vurğulayıb.

• Beynəlxalq Enerji Agentliyinin icraçı direktoru Fatih Birol Azərbaycanı bir çox ölkələr üçün enerji böhranlarının həllində etibarlı və etimadı doğuran tərəfdaş kimi tanıyaraq, Azərbaycandan Avropaya qaz ixracının artmasına və Qara dəniz yaşıl enerji kabeli layihəsinin uğuruna ümid etdiyini bildirib.

Forumun Əhatə Dairəsi və Gələcək Perspektivləri

NGBM-in həmsədri İsmail Serageldin açılış nitqini yekunlaşdırarkən, Forumun dünyanın aparıcı liderlərini, beynəlxalq təşkilatların nümayəndələrini və alimlərini açıq və məzmunlu müzakirələr üçün bir araya gətirməkdəki rolunu vurğulayıb. O, Forumun fikir müxtəlifliyi və rasional arqumentləri ilə seçildiyini qeyd edib.

Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi qlobal problemlərin həlli yollarını araşdıran və dünya ictimaiyyətini bu barədə məlumatlandıran mühüm beynəlxalq platformaya çevrilib ki, bunun da nəticəsində Mərkəzin təşkil etdiyi tədbirlərə maraq ildən-ilə artır.

Martın 15-dək davam edən XII Qlobal Bakı Forumunda “Geosiyasi dəyişmələr: Məsuliyyətli tərəfdaşlıq rəqabətə qarşı”, “Çoxqütblü dünya üçün multilateralizmə yenidən baxılması” və “Gələcək üçün BMT paktı: Yeni qlobal konsensusun yaradılması” mövzularında panellər təşkil olunacaq. 2025-ci il “Nizami Gəncəvi” Beynəlxalq Mükafatı sülhə və barışığa töhfə verən ictimai xadimə təqdim ediləcək.

Bundan əlavə, “Sülhə gedən yol”, “Yeni dünya nizamında orta güclər” və “Sülh – münaqişə sonrası yenidənqurma və regional sabitliyin yenidən bərpası” mövzularında panellərlə yanaşı, Yaxın Şərq və Ukrayna-Avropa İttifaqı məsələlərinə həsr olunmuş nahar sessiyaları keçiriləcək. “COP29: Belem üçün sıçrayış – Transformasiyanın sürətləndirilməsi” və “Avropanın gələcəyi” mövzuları gecə sessiyalarında müzakirə olunacaq.

Forumda yeni texnologiyalar, gender və təhlükəsizlik, iqlim dəyişikliyinin təsiri, qlobal səhiyyə böhranları və onların həlli yolları da diqqət mərkəzində olacaq. Xüsusilə, "Yeni dünya üçün yeni texnologiyalar", "Gender-Təhlükəsizlik-İqlim bağlantısı" və "Qlobal səhiyyə böhranı: Hazırlıq və bərabərlikdə yeni cəbhələr" panelləri bu istiqamətdə vacib mövzuları əhatə edəcək. Forumun ən maraqlı panellərindən biri isə gənclərin fikirlərinə həsr edilən “Gənclər danışsın, biz dinləyək” mövzusunda təşkil olunacaq.